ජපානය, ලෝකයේ තුන්වන විශාලතම ආර්ථිකය, මේ දිනවල ආර්ථික අභියෝග රැසකට මුහුණ දෙනවා. දශක ගණනාවක් තිස්සේ පහළ උද්ධමනයකින් (deflation) පීඩා විඳි ජපානය දැන් උද්ධමනය (inflation) නමැති නව තත්ත්වයකට මුහුණ දෙමින් සිටිනවා. ඒ වගේම, ජපන් ජනතාවගේ ප්රධාන ආහාරය වන සහල් මිල ඉහළ යාමත් ඔවුන්ගේ එදිනෙදා ජීවිතයට බලපෑම් කරනවා.
ජපානය, සාමය සහ ස්ථාවරත්වයේ රටක් ලෙස ප්රසිද්ධ වුණත්, 2025 මාර්තු වන විට වත්මන් රජයට එරෙහිව විරෝධතා රැල්ලක් ආරම්භ වෙලා තිබෙනවා. මේ විරෝධතා, විශේෂයෙන් මුදල් අමාත්යාංශය (Ministry of Finance) විසුරුවා හරින්න ඉල්ලමින්, ටෝකියෝ වැනි නගරවල වීදිවලට ජනතාව ගලා එමින් තිබෙනවා. ජපන් ජනතාව මේ විරෝධතාවලට එළඹෙන්නේ ඇයි? අද ලිපියෙන් අපි ඒ ගැන සවිස්තරාත්මකව කතා කරමු.
විරෝධතාවල පසුබිම
2025 ආරම්භයේ සිට, ජපානයේ ජනතාව රජයේ ප්රතිපත්තිවලට එරෙහිව ක්රමයෙන් විරෝධය පළ කරන්න පටන් අරන් තිබුණා. විශේෂයෙන්, ෂිගේරු ඉෂිබා (Shigeru Ishiba) අගමැතිවරයාගේ රජයට එරෙහිව, 2024 ඔක්තෝබර් මැතිවරණයෙන් පසු ලිබරල් ඩිමොක්රටික් පක්ෂය (LDP) සුළුතර රජයක් බවට පත්වීමත් එක්ක, මේ විරෝධතා තීව්ර වුණා. මුදල් අමාත්යාංශය ඉලක්ක කරගත් විරෝධතා 2025 පෙබරවාරි සිට වැඩි වෙලා, ඒවා මාර්තු වන විට ජනතාව සිය ගණනින් එක්වන තත්ත්වයට පත්වුණා.
ජනතාව විරෝධතාවට එළඹෙන හේතු
ජපන් ජනතාව මේ විරෝධතාවලට එකතු වෙන්න හේතු ගණනාවක් තිබෙනවා. මේවා ආර්ථික, සමාජීය, සහ දේශපාලනමය හේතු ලෙස වර්ග කරන්න පුළුවන්.
-
ආර්ථික අසමානතාව සහ බදු ප්රතිපත්ති
ජපානයේ ජනතාව දිගු කලක සිට ආර්ථික අසමානතාවයකින් පීඩා විඳිනවා. 2025 වන විට, උද්ධමනය (inflation) සියයට 2කට ආසන්නව පවතිනවා, සහල් වැනි මූලික ආහාරවල මිල ඉහළ යාමත් එක්ක ජීවන වියදම වැඩි වෙලා. ඒත්, වැටුප් වර්ධනය එතරම් සීඝ්ර නැහැ. මේ තත්ත්වයට ජනතාව රජයේ බදු ප්රතිපත්තිවලටත්, මුදල් අමාත්යාංශයේ මූල්ය කළමනාකරණයටත් දොස් කියනවා. ඔවුන්ට අනුව, විශාල සමාගම්වලට බදු සහන දෙනවා විනා, සාමාන්ය ජනතාවට සහනයක් නැහැ. “බදු සොරකම්” (Tax thieves) කියලා විරෝධතාකරුවෝ මුදල් අමාත්යාංශයට චෝදනා කරනවා. -
වත්මන් රජයේ දුර්වලතා
2024 ඔක්තෝබර් මැතිවරණයෙන් පසු LDP තනි බලයක් නැතුව සුළුතර රජයක් බවට පත්වුණා. මේ නිසා, රජයට තීරණ ගැනීමේ බලය අඩුයි, සහ ජනතාවට අනුව රටේ ගැටලු විසඳන්න තරම් ශක්තියක් නැහැ. ඉෂිබා රජය ආර්ථික අර්බුදයටත්, ජනගහනය අඩුවීමේ ගැටලුවටත් (aging population) ප්රමාණවත් විසඳුම් ඉදිරිපත් කරලා නැති බව ජනතාවගේ ප්රධාන චෝදනාවක්. -
COVID-19 එන්නත් හා සෞඛ්ය ප්රතිපත්ති
සමහර විරෝධතාකරුවන් රජයේ COVID-19 එන්නත් ප්රතිපත්තිවලටත් එරෙහිවෙනවා. ඔවුන්ට අනුව, එන්නත් ගැන පූර්ණ තොර තොරතුරු ජනතාවට හරියට ලබා දීලා නැහැ, ඒ වගේම එන්නත්කරණය බලෙන් පටන් ගත්තා කියලා ඔවුන් චෝදනා කරනවා. මේ නිසා, ඔවුන් රජයට විශ්වාසය තබන්න අකමැතියි. -
විදේශිකයන් කෙරෙහි විරෝධය
ජපානයේ ජනගහනය අඩු වෙද්දී, විදේශිකයන් රැකියා සඳහා ගෙන්වීම රජයේ ප්රතිපත්තියක්. නමුත්, සමහර ජපන් ජනතාව මේකට විරුද්ධයි. ඔවුන් කියන්නේ, “විදේශිකයන්ට බදු මුදල් වියදම් කරනවා, නමුත් අපේ දරුවන්ට විශ්රාම වැටුප් ලැබෙන්නේ නැහැ” කියලා. මේ හැඟීමත් විරෝධතාවලට තවත් හේතුවක් වෙලා තිබෙනවා. -
මාධ්යවලට එරෙහි අප්රසාදය
ජනතාවගෙන් සමහරෙක් ප්රධාන මාධ්ය ආයතන රජයට හිතවාදී බවත්, ජනතාවගේ ගැටලු හරියට වාර්තා නොකරන බවත් කියනවා. මේ නිසා, ඔවුන් සමාජ මාධ්ය හරහා තමන්ගේ අදහස් පළ කරනවා, ඒ හරහා විරෝධතා සංවිධානය කරනවා.
විරෝධතාවල ස්වභාවය
මේ විරෝධතා බොහෝ දුරට සාමකාමී වුණත්, සමහර අවස්ථාවලදී ප්රචණ්ඩත්වයටත් පත්වුණා. උදාහරණයක් විදිහට, 2025 පෙබරවාරි 15 වැනිදා මුදල් අමාත්යාංශය ඉදිරියේදී විරෝධතාකරුවන් සිය ගණනක් රැස්වුණා, “මුදල් අමාත්යාංශය විසිරුවන්න” කියලා පුවරු එල්ලා තිබුණා. සමහර විට, අමාත්යාංශයෙන් එළියට එන නිලධාරීන්ටත් චෝදනා කරලා, “බදු සොරුන්” කියලා හඬ නඟා තිබුණා.
රජයේ ප්රතිචාරය
රජය මේ විරෝධතාවලට තවමත් ප්රමාණවත් ප්රතිචාරයක් දක්වලා නැහැ. ඉෂිබා අගමැතිවරයා මේ ගැන ප්රකාශයක් නිකුත් කරලා නැති වුණත්, ආර්ථික සහන පැකේජයක් ගැන සලකන බව ආරංචි වෙනවා. නමුත්, ජනතාව රජයේ අවංකභාවය ගැන සැක කරනවා, විශේෂයෙන් මැතිවරණයකට මුහුණ දෙන්න සුළුතර රජයකට සිදුවෙන නිසා.
අනාගතය කෙසේ වේවිද?
මේ විරෝධතා තවදුරටත් තීව්ර වුණොත්, රජයට දැඩි තීරණ ගන්න සිදුවෙන්න පුළුවන් - එක්කෝ ජනතාවගේ ඉල්ලීම් ඉෂ්ට කරනවා, නැත්නම් විරෝධතා මර්දනය කරනවා. ජපානයේ ඉතිහාසයේ විශාල විරෝධතා (විශේෂයෙන් 1960 Anpo විරෝධතා) රජයට වෙනස්කම් කරන්න බල කළ බවත් මතක තියා ගන්න ඕන. ඒ නිසා, මේ විරෝධතාත් රජයේ ප්රතිපත්තිවලට බලපෑමක් කරන්න ඉඩ තිබෙනවා.
ජපානයේ වත්මන් විරෝධතා ජනතාවගේ ආර්ථික, සමාජීය, සහ දේශපාලන අප්රසාදයේ ප්රතිඵලයක්. රජයට මේ ගැටලුවලට විසඳුම් ලබා දෙන්න පුළුවන් වුණොත්, විරෝධතා සන්සුන් වෙන්න ඉඩ තිබෙනවා. නමුත්, ජනතාවගේ විශ්වාසය නැතිවුණොත්, මේ තත්ත්වය තවත් නරක අතට හැරෙන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ දැන් ඉතින් ජපානෙටත් ටික ටික අමාරු වේගෙන එන්නේ.
